Tháng 3/2022, Kevin Rudd xuất bản "The Avoidable War: The Dangers of a Catastrophic Conflict between the US and Xi Jinping's China". Đây là những quan sát của tôi về hai buổi thảo luận ra mắt sách, tại Washington D.C. và New York. Chúng phản ánh các cuộc thảo luận khi đó, không phải đánh giá quan hệ hai nước hiện nay.
Đây không phải bài đánh giá hay lời khuyên đọc sách. Chủ đề là lập luận của Rudd về "cạnh tranh chiến lược có quản lý", cũng được trình bày trong phát biểu ra mắt sách tháng 3/2022.
- Tựa sách nói đến "Mỹ" và "Trung Quốc của Tập Cận Bình", thay vì chỉ "Trung Quốc". Tôi không nghĩ đây là trùng hợp. Cách dùng từ đặt vai trò lãnh đạo của ông Tập vào trung tâm lập luận.
- Phát biểu chuẩn bị của Rudd ở hai sự kiện tương tự nhau. Điều này có thể hiểu được với các buổi thảo luận quanh cùng một đợt ra mắt sách.
- Ấn tượng của tôi khi đó là lập trường của ông với Trung Quốc đã cứng rắn hơn rõ rệt trong bốn hoặc năm năm trước đó. Tuy nhiên, ông vẫn rất ngoại giao. Ian Bremmer hỏi dồn liệu Mỹ có an toàn hơn nếu cứng rắn hơn với Trung Quốc. Những ghi chép tháng 3/2022 này không nêu câu trả lời trực tiếp công khai; điều đó không có nghĩa ông không có quan điểm riêng.
- Trong khuôn khổ ông đề xuất, hai hệ thống vẫn cạnh tranh. Theo cách tôi hiểu phát biểu của ông, ông kỳ vọng phương Tây sẽ làm tốt trong cuộc cạnh tranh đó.
- Wendy Cutler giới thiệu sự kiện ở D.C., còn Chan Heng Chee giới thiệu sự kiện ở New York. Tôi thấy vai trò công khai của Singapore trong các cuộc thảo luận này thú vị, xét đến tầm quan trọng của cạnh tranh Mỹ-Trung đối với khu vực.
- Về Đài Loan, Rudd nói đến thời hạn ít nhất một thập kỷ tính từ góc nhìn tháng 3/2022. Đó là đánh giá của ông khi ấy, không phải đồng hồ đếm ngược đáng tin hay dự báo tôi có thể xác nhận. Câu hỏi của tôi là điều đó có ý nghĩa gì với việc quản lý tâm lý dân tộc chủ nghĩa: nếu lãnh đạo chưa định hành động sớm, kỳ vọng công chúng tăng quá cao có thể tạo áp lực phải hành động nhanh hơn.
- Tôi cũng tự hỏi liệu cách truyền thông Mỹ đưa tin và bầu không khí chính trị thời đó có giúp mọi người hiểu Trung Quốc chính xác, và có chừa đủ không gian để hai nước thử khuôn khổ cạnh tranh có quản lý hay không.
- Bremmer đặt một câu hỏi rất hay về những điều Rudd có thể đánh giá sai, khi khả năng tiếp cận Trung Quốc của ông bị hạn chế trong hai năm trước đó. Đó là câu hỏi hữu ích cho mọi phân tích, dù nghe thuyết phục đến đâu.
Câu hỏi quan trọng xuyên suốt các cuộc thảo luận là làm sao hai nước có thể tiếp tục cạnh tranh mà không để cạnh tranh trở thành chiến tranh. Khuôn khổ của Rudd đáng để cân nhắc cùng với các giả định và giới hạn của nó.