Tôi suýt đưa ra kết luận sai về "Đại dịch tuyệt vọng" của Anne Case và Angus Deaton

Mỹ đã phải chịu đựng "Deaths of despair" (Cái chết vì tuyệt vọng) trong nhiều năm. Thật bi thảm. Thuật ngữ này chỉ các trường hợp tử vong do dùng thuốc quá liều, bệnh gan do rượu và tự tử. Nó được đặt ra bởi Anne Case và Angus Deaton vào năm 2015. Tháng 3/2020, họ xuất bản một bài viết sâu sắc khác "epidemic of despair" trên Foreign Affairs. Câu chuyện rất trực quan, được hỗ trợ bởi dữ liệu. Nó củng cố những gì tôi đã nghe từ Ray Dalio, Thomas Friedman, Joe Rogan, John Oliver. Tuy nhiên, tôi có cảm giác khó chịu rằng một số dữ liệu bị thiếu, và tôi không thấy được bức tranh toàn cảnh. Ví dụ:

• "Tuổi thọ trung bình khi sinh của người Mỹ giảm ba năm liên tiếp, từ 2015 đến 2017".
  • Câu hỏi của tôi: Vì tác giả không đưa ra mức giảm cụ thể, tôi tự hỏi liệu tuyên bố đó có đúng không? Mức giảm có đáng kể không?
• "Bây giờ, Mỹ có thể đang dẫn đầu các nước phương Tây theo hướng ngược lại. Liệu Deaths of despair ở Mỹ có lan sang các nước phát triển khác? Một mặt, có lẽ không. Phân tích dữ liệu cho thấy tình hình ở Mỹ ảm đạm đến mức nào."
  • Câu hỏi của tôi: Chúng ta có thấy xu hướng tương tự ở các nước G7 khác không?
• "Nguyên nhân chính khiến tuổi thọ giảm là tỷ lệ tử vong tăng ở độ tuổi trung niên, từ 25 đến 64, khi các nguyên nhân tử vong tăng nhanh nhất là ngộ độc do tai nạn (gần như luôn là do dùng thuốc quá liều), bệnh gan do rượu và tự tử. Quá liều thuốc là phổ biến nhất trong ba loại Deaths of despair, giết chết 70.000 người Mỹ năm 2017 và hơn 700.000 kể từ năm 2000."
  • Câu hỏi của tôi: Có đúng là tỷ lệ tử vong tăng ở độ tuổi trung niên là nguyên nhân chính khiến tuổi thọ giảm?
  • Trong khi tác giả nêu bật số người chết do quá liều thuốc, bệnh gan do rượu và tự tử, các nguyên nhân tử vong hàng đầu ở Mỹ 2015 - 2017 là gì?
  • Tính theo phần trăm, "death of despair" có phải là nguyên nhân tử vong số 1 không?

Từ những gì ban đầu tìm thấy, tôi suýt đưa ra kết luận sai rằng các tác giả không trình bày toàn bộ sự thật. May mắn là, sau khi kiểm tra lý lịch của tác giả, nó buộc tôi phải đào sâu hơn. Những gì tôi phát hiện sau đó đã thay đổi phản ứng ban đầu của tôi. Nguồn dữ liệu chính của tôi là US Census Bureau, National Center for Health Statistics (NCHS thuộc CDC), và World Bank. Tôi cần sử dụng dữ liệu World Bank để có thể so sánh dữ liệu giữa các quốc gia một cách dễ dàng.

1. Tuổi thọ trung bình khi sinh ở Mỹ giảm khoảng 2 tháng từ 2015 đến 2017/2018

Sử dụng dữ liệu từ NCHS, biểu đồ bên dưới cho thấy tuổi thọ trung bình khi sinh ở Mỹ từ 2008 - 2017. Mức giảm từ 2014 - 2017 là khoảng hai tháng. Để đặt mức giảm này vào bối cảnh, theo báo cáo "Living Longer: Historical and Projected Life Expectancy in the United States, 1960 to 2060", tuổi thọ dự kiến tăng khoảng 7 năm từ 2017 đến 2060. Điều này tương đương mức tăng trung bình 0,16/năm (2 tháng/năm). Do đó, mức giảm này là đáng kể.

Tuyên bố "tuổi thọ trung bình khi sinh của người Mỹ giảm ba năm liên tiếp, từ 2015 đến 2017" là chính xác.

Dữ liệu từ NCHS, CDC

2. Xu hướng tuổi thọ ở nhiều nước G7 khá tương tự Mỹ từ 2014 đến 2018

Câu hỏi tiếp theo tôi muốn hiểu là liệu sự suy giảm tuổi thọ từ 2014 - 2018 có riêng biệt với Mỹ hay không.

Lưu ý: Dữ liệu tuổi thọ ở Mỹ của World Bank khác với dữ liệu NCHS. Tuy nhiên, xu hướng là giống nhau, tức là giảm mạnh từ 2014 - 2015 và sau đó đi ngang từ 2016 - 2017.

Dữ liệu từ World Bank

World Bank sử dụng dữ liệu từ các nguồn sau: ( 1 ) United Nations Population Division. World Population Prospects: 2019 Revision, hoặc dẫn xuất từ tuổi thọ nam và nữ khi sinh từ các nguồn như ( 2 ) Báo cáo điều tra dân số và các ấn phẩm thống kê khác từ cơ quan thống kê quốc gia, ( 3 ) Eurostat: Demographic Statistics, ( 4 ) United Nations Statistical Division. Population and Vital Statistics Report ( nhiều năm ), ( 5 ) U.S. Census Bureau: International Database, và ( 6 ) Secretariat of the Pacific Community: Statistics and Demography Programme.

Đức, Canada, Pháp, Anh và Ý có xu hướng tương tự. Bạn có thể thấy trong biểu đồ bên dưới. (nhấp vào hình nếu muốn xem kích thước lớn hơn)

Dữ liệu từ World Bank

Vì vậy, kết luận của tôi cho câu hỏi này là xu hướng tuổi thọ tổng thể Không riêng biệt với Mỹ trong giai đoạn 2014 - 2018.

3. "Deaths of despair" sẽ nằm trong top 10 nguyên nhân tử vong hàng đầu ở Mỹ nếu nó là một danh mục riêng

Lấy dữ liệu từ NCHS (CDC), bên dưới là các nguyên nhân tử vong hàng đầu ở Mỹ năm 2016 và 2017.

Tổng số tử vong năm 2017 = 2.813.503 ; năm 2016 = 2.744.248 (NCHS, CDC)

Khi nhìn vào bảng trên, phản ứng đầu tiên của bạn có thể là "chuyện gì đang xảy ra vậy"? Deaths of despair lẽ ra phải là vấn đề nghiêm trọng ở Mỹ. Tại sao chỉ thấy tự tử trong top 10 nguyên nhân và tỷ lệ của nó rất nhỏ. Top 10 nguyên nhân tử vong hàng đầu chiếm khoảng 74% tổng số tử vong năm 2017, vậy nếu bệnh gan do rượu hoặc quá liều thuốc không nằm trong top 10, tỷ lệ của chúng có thể rất nhỏ? Số người chết do tiểu đường và cúm nhiều hơn nhiều so với tự tử, chúng ta nên tập trung vào những vấn đề đó.

Phản ứng ban đầu của tôi đúng là như vậy. Insight này, cùng với xu hướng từ các nước G7 khác, khiến tôi bắt đầu nghi ngờ câu chuyện tổng thể của bài báo. Tôi tra lại lý lịch của tác giả. Có lẽ tôi đã bỏ sót điều gì? Tôi nên đào sâu hơn. Và quả thật, trong danh mục "tai nạn (thương tích không chủ ý)", có danh mục con "ngộ độc không chủ ý" (gần như luôn là quá liều thuốc). Năm 2017, số ca tử vong do ngộ độc không chủ ý là 64.795. Trong danh mục tự tử, có "tự tử bằng ngộ độc" với 6.554 ca tử vong năm 2017. Dựa trên các điểm dữ liệu này, việc CDC báo cáo hơn 70.000 ca tử vong do quá liều thuốc năm 2017 là hợp lý.

Vì vậy, ước tính hợp lý rằng số ca tử vong do quá liều thuốc, tự tử riêng đã vượt quá 100.000 vào năm 2017. Ngoài ra, số ca tử vong do bệnh gan do rượu là 22.246. Nếu "Death of despair" là một danh mục riêng, nó sẽ nằm trong top 10 nguyên nhân tử vong hàng đầu ở Mỹ, xếp trên tiểu đường và cúm.

4. Tỷ lệ tử vong ở độ tuổi trung niên (25 đến 64) có tăng ở Mỹ từ 2015 - 2018 không?

Khi xem xét tỷ lệ tử vong theo nhóm tuổi giữa 2015 - 2016, 2016 - 2017, 2017 - 2018 (dữ liệu mới nhất có sẵn), chúng ta thấy bức tranh đa chiều.

Từ NCHS, "Tỷ lệ tử vong tăng đáng kể giữa 2015 và 2016 cho các nhóm tuổi 15–24 (7,8%), 25–34 (10,5%), 35–44 (6,7%), và 55–64 (1,0%)." Thay đổi không có ý nghĩa thống kê ở nhóm tuổi 45-54. Khi cộng tỷ lệ tử vong các nhóm tuổi để có nhóm 25-64, chúng ta thấy sự tăng từ 2015 đến 2016 (1576,1 lên 1610,5 hay 2,2%).

Biểu đồ lấy trực tiếp từ NCHS

Sử dụng dữ liệu tương tự từ NCHS, "tỷ lệ tử vong tăng đáng kể giữa 2016 và 2017 cho các nhóm tuổi 25–34 (2,9%), 35–44 (1,6%), và 85 trở lên (1,4%). Tỷ lệ tử vong giảm đáng kể ở nhóm tuổi 45–54 (1,0%)." Thay đổi trong nhóm tuổi 55-64 không có ý nghĩa thống kê. Tổng hợp lại, giữa 2016 và 2017, chúng ta có thể nói rằng tỷ lệ tử vong tăng ở độ tuổi 25 đến 54, không phải 25 - 64.

Biểu đồ lấy trực tiếp từ NCHS

NCHS, giữa 2017 và 2018, tỷ lệ tử vong giảm ở nhóm tuổi 25-34, 45-54. "tỷ lệ tử vong giảm 5,1% ở nhóm tuổi 15–24 (từ 74,0 ca tử vong trên 100.000 dân năm 2017 xuống 70,2 năm 2018), 3,0% ở nhóm tuổi 25–34 (132,8 xuống 128,8), 1,4% ở nhóm tuổi 45–54 (401,5 xuống 395,9), 0,4% ở nhóm tuổi 65–74 (1.790,9 xuống 1.783,3). Tỷ lệ ở nhóm tuổi 35–44 và 55–64 không thay đổi đáng kể giữa 2017 và 2018"

Dữ liệu từ NCHS

Khi cộng tỷ lệ tử vong theo nhóm tuổi (25-64) qua các năm, bên dưới là xu hướng. Tỷ lệ tử vong thực sự giảm từ 2017 - 2018.

Vì vậy, câu "Nguyên nhân chính khiến tuổi thọ giảm là tỷ lệ tử vong tăng ở độ tuổi trung niên, từ 25 đến 64" không hoàn toàn chính xác.

Với các điểm dữ liệu và bối cảnh bổ sung, kết luận của tôi là nhìn chung câu chuyện tổng thể của bài báo "the Epidemic of despair" vẫn đứng vững. Đó là một bi kịch nghiêm trọng cho nước Mỹ. Tuy nhiên, tuổi thọ là vấn đề phức tạp với nhiều sắc thái. Vì vậy, một số tuyên bố không hoàn toàn chính xác, đặc biệt khi tác giả cố gắng so sánh giữa các quốc gia. Tôi có thể đoán được lý do Anne và Angus quyết định bỏ qua một số điểm dữ liệu. Đưa vào nhiều dữ liệu đồng nghĩa tác giả cần đưa ra nhiều lưu ý. Và những lưu ý này có thể làm phân tán khỏi câu chuyện chính.

Ngoài ra, tôi được nhắc nhở rằng cần tiếp tục chống lại việc đưa ra phán đoán vội vàng khi không có đủ dữ liệu/bối cảnh. Giả định thiện ý và cho người khác sự nghi ngờ có lợi đều rất quan trọng. Các vấn đề phức tạp thường đòi hỏi câu chuyện có nhiều sắc thái và việc cố gắng đơn giản hóa câu chuyện là một hành động cân bằng tinh tế.